De strop
Eduardo Galeano

Zijn wij werkelijk zo ontroerend?. President Bush is zó emotioneel getroffen door het Uruguayaanse drama, alhoewel er geen enkele aanwijzing is dat hij onze land in een wereld kaart kan plaatsen. Zou hij bewogen zijn door de goedheid van onze president, die aardige man die altijd klaar staat om te dienen in de eerste vuurlinie als het er op aan komt tegen Cuba, Argentinie of wat dan ook te zijn? Wie zal het zeggen. Feit is dat Bush heeft gezegd: "We moeten ze een handje helpen". Het gevolg is dat de Intenationale Crediet Organisaties hetzelfde hebben herhaald, zoals de edele papegaai op de schouder van de piraat zou doen.

Toen kwamen onze wetgevers razend snel bij elkaar. Een meerderheid, één naar elke discussie dove meerderheid wel te verstaan, stemde in een mum van tijd in met de doodschop van de grote wereld bankiers. De wet was goed geargumenteerd: of er wordt ingewilligd of er komt geen geld.

De gezichten zochten in de lucht naar de met geld geladen vliegtuigen. Het geld kwam wel, zij het niet per vliegtuig: "Vijftien honderd miljoen dollar" zei de amerikaanse ambassadeur, die geen word spaans spreekt. De werkelijkheid heeft ons al eerder beter geleerd.
. Bij de geboorte van de onafhankelijke Latijns Amerikaanse staten hadden de Britse bankiers al een hipotheek op onze landen. Twee eeuwen later zei een taxi chauffeur tegen mej: "Ze zeggen dat God ons zal helpen, maar ze denken dat Hij het IMF regeert"
Door de jaren heen zijn we van een schuldeiser naar het andere gestapt, en nu zijn we veel meer schuldig. Hoe meer wij betalen hoe groter de schuld wordt en hoe meer we schuldig zijn hoe minder wij mogen beslissen. Onze landen zijn in de greep van de buitenlandse banken en zelfs ademen zonder hun toestemming is niet meer mogelijk. Wij zijn gedoemd om de zogenaamde "Administratie kosten" te betalen voor een schuld die alsmaar groter wordt. Voor ieder Dollar die we krijgen staan er vier tegenover die terugbetaald moeten worden; toch zijn we als de kippen bij om die ene Dollar te vieren als het een wonder was. Alsof de touw die ons nek omdraait een zou zijn die ons uit de diepe dal haalt.

. Al enkele jaren is Uruguay in de ban om van een land een grote bank met stranden te worden. En de VS heeft bij monde van haar Ambassadeur ons bevestigd dat die onze objectief en lotsbetemming is. En dienstenland of een land die dat niet meer wilt zijn en door de achterdeur de globaliseerde wereld binnen treedt? Prachtige manier om ons aan de wereldmarkt te binden: bij wijze van binden worden we ontbonden!! Banken worden opgegeven terwijl bankiers rijker worden. De regering, zelf geregeerd, doet alsof het regeert. Gesloten fabrieken, gerruineerde akkerbouw; wij produceren enkel bedelaars en politie agenten. En emigranten. Men loopt rijen af, zelfs tijdens de winter, bij de Consulaten om een paspoort te bemachtigen. Jonge mensen vertrekken naar Spanje, Italie, waar dan ook en maken de omgekeerde weg die hun voorouders uit Europa hebben gevolgd.

. De spaarcenten vormen de basis van het door de bankiers gestolen rijkdommen. Dit onophoudelijke situatie geeft steeds het zelfde beeld: Banken die leeg geroofd worden door hun eigenaren, niet te innen passieven die over de gehele samenleving als een zwaard boven ons hoofd hangt. Geholpen door de bankiers geheim recht verdwijnt het geld zoals mensen verdwenen tijdens de militaire dictaturen. Die succevolle werkwijze heeft tal van gedupeerden geleverd, tal van werknemers zonder een antwoord een een buitenlandse schuld die iedereen moet betalen terwijl maar een paar het hebben veroorzaakt.
De banken, zo vaak geholpen door regeringen, lenen alleen uit aan wie veel geld heeft en niet aan wie het nodig heeft; en ze scheidden zich steeds meer af van de produktie en de werkgelegenheid, of beter gezegt van de weinige produktie en de weinige werkgelegenheid. Maar dit buitenaardse bankiers wijze is zojuist weer beloond door de nieuwe wet die de fatale schot lost op de Staatskapitaal.
Als wij deze weg volgen, moet men niet vreemd opkijken als de staats ondernemingen de enige ruilmiddel zullen zijn bij de niet te betalen buitenlandse schuld. Zoiets als het afmaken van de Staat, de schot gelost door de schuldeisers. En er zal weinig belang gehecht worden aan het feit dat tien jaar geleden, tijdens een referendum, meer dan 70% van de bevolking zich tegen de privatiseringen heeft uitgesproken.

. Meer Staat, minder Staat of bijna geen Staat? Een Staat met als enig doel het handhaven van de orde en het straffen? Maar wie wordt gestraafd?
De internationale financiele dictatuur gebiedt het ontmantelen van de Staat; maar alleen het vermijden van de openbare controles kan verklaren de brutale straffeloosheid waarmee sommige Uruguayaanse banken zijn geleegd. “De controlleurs zijn geen waarzegsters” zei als excuus een parlamentarier van de regerinspartij. De laatste die zich met deze ongeeindigd taak heeft zich beziggehouden is een neef van de president zelf.

Maar het meestzeggend is toch de val van enkele giganten in de VS zelf. Uiteindelijk gebeurde het in het land die weer andere landen de “deregularisatie” imponert, met andere worden: de andere kant opkijken bij de malversaties van de ondernemingswereld. De grootste bankroeten uit geschiedennis zijn daar uitgekomen, die bevestigen dat de “deregularisatie” de vrije handen laat om te liegen en te stelen in een schaal die haast ondenkbaar is. Enron, WorldCom en andere ondernemingen konden met alle gemak van de wereld hun kolosaale bedrog uitvoeren waar verliezen als winst werden gecamoufleerd en waar enkele “kleine” boehoudkundige foutjes van duizenden miljoenen dollars werden gepleegd.

De maatregelen die President Bush heeft aangekondigd zijn zeer gevaarlijk en verdachtmakend. Als hij het werkelijk meende, en dan met terugwerkende kracht, zou hij zelf en zijn voltallige kabinet achter trailles verdwenen.

Tot waneer zullen wij als Latijnsamerikaanse landen blijven accepteren dat de bevelen van de internationale markt moeten volgen als het waren ons lotbestemming?. Tot waneer zullen wij in de rij van de bedelaars blijven vechten?. Tot waneer zullen onze landen ieder voor zich zelf blijven spelen?. Waneer zullen we accepteren dat onwaardigheid niet loont? Waneer zullen we een gezamelijk front vormen als we maar al te goed weten dat we geregeerd worden door ons te verdelen? Waarom staan wij er niet op, samen, tegen de woekerige schuld? Wat voor macht zou de strop hebben als het geen nek kan vinden?